Wat is de geschiedenis van de knuffel?

Waar komen knuffels vandaan? De directe oorsprong van knuffeldieren ligt aan het einde van de 19e eeuw, maar de voorouders van het knuffelbare speelgoed dateren uit het verre verleden. De productie en het gebruik van soortgelijk speelgoed kent een lange geschiedenis, beginnend met de productie van houten speelgoedstukken in het oude Egypte.

Van houten speelgoed tot lappenpoppen

De geschiedenis van knuffels en poppen begon met de productie van speelgoed gemaakt van klei, hout, ivoor en andere materialen. Vroege houten poppen die in Egypte werden gevonden, dateren uit de 21e eeuw voor Christus.

Historisch gezien was de meer directe voorouder van het knuffeldier de lappenpop. De oudst bekende lappenpop dateert uit de 1e-5e eeuw. Deze lappenpop, gemaakt van linnen, gevuld met lappen en papyrus en versierd met gekleurde wol, werd door het Egypt Exploration Fund gevonden in Oxyrhynchus in Egypte. De pop wordt nu bewaard in het British Museum.

Gaandeweg deden lappenpoppen hun intrede in alle sociale klassen. Toen het rond 1830 mogelijk werd om stoffen makkelijker van kleur te voorzien werd de massaproductie van zachte, kleurrijke poppen een mogelijkheid. De poppen werden gebruikt als comfortobject, maar ook als educatief hulpmiddel: de lappenpoppen hielpen jonge kinderen hun zorgvaardigheden te ontwikkelen en ze gaven hen de kans om te leren hoe ze met de hand moesten werken. Door de poppen zelf te repareren, eenvoudige variaties te maken en kleding voor ze te maken, leerden de kinderen naaien.

De lappenpop was de voorganger van de knuffel
De lappenpop was de voorganger van de knuffel (Foto: Dawn Douglas).

De oorsprong van de teddybeer

De teddybeer is in 1902 op twee plekken tegelijkertijd ontstaan, namelijk in Duitsland en de Verenigde Staten. Het begon allemaal in 1880, toen Margarete Steiff het eerste knuffeldier creëerde in haar huis in Duitsland: dit was een speldenkussen in de vorm van een olifant. Margarete’s neef Richard Steiff sloot zich in 1897 bij het bedrijf van zijn tante aan en bedacht vervolgens het ontwerp voor het speelgoedstuk dat de wereld in 1902 zou veroveren: de (teddy) beer. In hetzelfde jaar bedacht de Russische immigrant Morris Michtom, wonend in de Verenigde Staten, een vergelijkbaar ontwerp. Michtom werd voor zijn ontwerp geïnspireerd door een spotprent van de toenmalige president, Theodore Roosevelt.

Antieke Duitse teddyberen in een museum
Teddy beren bestaan al meer dan 100 jaar (Foto: Thomas Quine).

Hoe kreeg de teddybeer zijn naam?

In 1902 publiceerde The Washington Post een politieke spotprent genaamd “Drawing the line in Mississippi”, getekend door striptekenaar Clifford K. Berryman. De spotprent beeldde president Theodore “Teddy” Roosevelt af op het moment dat hij weigerde een jonge beer neer te schieten tijdens een jachtpartij in Mississippi. Roosevelt was een fanatieke berenjager, maar had inderdaad tijdens een jachtpartij in Mississippi in november 1902 geweigerd om een hulpeloze beer neer te schieten. Roosevelt’s jagers, onder leiding van Holt Collier, hadden een grote Amerikaanse zwarte beer gevangen tijdens de jacht en hadden het dier na een vermoeiende achtervolging aan een boom vastgebonden. Ze stelden voor dat de president de eer kreeg het dier te doden, maar Roosevelt weigerde omdat hij van mening was dat het onsportief was op een hulpeloos dier te schieten.

De spotprent van Berryman beeldde de verzwakte grizzly als een schattig berenjong af, wat uitvinder Morris Michtom de inspiratie gaf om de eerste teddybeer te ontwerpen. Nadat hij een exemplaar van de beer naar de president had gestuurd, kreeg Michtom toestemming om de president’s bijnaam “teddy” te gebruiken voor zijn product.

De spotprent 'Drawing the line in Mississippi'
“Drawing the line in Mississippi” (Foto: Clifford Berryman, gepubliceerd in de Washington Post, 1902)

Van beren tot avocado’s

De teddyberen ontwikkelt door Steiff en Michtom waren een ongekend succes. In de loop der jaren werden de realistische kenmerken van de originele teddy beren wat afgezwakt om de knuffels een meer zachtaardig uiterlijk te geven en de “schattige” aard van de beesten beter uit de verf te laten komen. Ook werden er al snel nieuwe ontwerpen voor knuffels bedacht op basis van een andere diersoorten.

Tegenwoordig zijn er knuffels in alle soorten en maten. Een onderzoek uitgevoerd door PPJR Productions onthulde welke knuffels het populairst zijn.